Mật ong khoái là mật do ong khoái làm ra, loài ong rừng cỡ lớn có tên khoa học Apis dorsata. Loài ong này làm tổ một tầng, lộ thiên, treo dưới cành cây cao thay vì sống trong hộp nuôi. Mật được thợ rừng khai thác thủ công theo mùa hoa, thường sánh, thơm mùi hoa rừng và có vị ngọt thanh, hậu hơi chát nhẹ.
Ong khoái là loài ong gì?
Ong khoái thuộc nhóm ong mật khổng lồ, là một trong những loài ong mật lớn nhất. Điểm dễ nhận ra nhất là cách làm tổ: chỉ có một tầng tổ duy nhất, lộ thiên, treo dưới cành cây. Đây là khác biệt lớn so với ong nuôi trong thùng, vốn xây nhiều cầu tổ bên trong.
Ong khoái được ghi nhận là loài có tính phòng thủ cao và có tập tính di cư theo nguồn hoa. Vì vậy trước đây người ta cho rằng không thể thuần hóa loài ong này. Việc tìm và khai thác tổ ong khoái đòi hỏi kinh nghiệm, và cũng là lý do mật ong khoái không có sản lượng ổn định như mật ong nuôi.
Mật ong khoái được khai thác thế nào?
Có hai cách làm phổ biến ở Việt Nam:
- Khai thác tổ tự nhiên: thợ rừng tìm tổ trên cây vào mùa hoa, chỉ cắt phần bánh mật và chừa lại phần tổ non để đàn ong tiếp tục sinh sống.
- Gác kèo: ở vùng rừng tràm miền Tây Nam Bộ, người dân đặt những thanh gỗ nghiêng trong rừng để ong khoái tự đến làm tổ. Các tài liệu nghiên cứu ghi nhận cách làm truyền thống này từ đầu thế kỷ 20 và cho biết có thể lấy mật nhiều lần trên cùng một tổ mà không phá tổ.
Dù theo cách nào, mật sau khi lấy chỉ nên được lọc thô để loại sáp, không đun nấu và không pha thêm gì. Tiêu chuẩn Codex về mật ong cũng quy định không được đun nóng đến mức làm thay đổi thành phần.
Hương vị mật ong khoái ra sao?
Mật ong khoái thường có vị ngọt thanh, thơm mùi hoa rừng và hậu hơi chát nhẹ. Tuy nhiên đừng tìm một màu hay một vị cố định. Vì ong hút mật từ nhiều loại hoa rừng khác nhau, màu và hương vị thay đổi theo vùng và mùa khai thác. Cùng một nơi bán, hai đợt mật có thể đậm nhạt khác nhau, và đó là đặc điểm tự nhiên.
Mật ong khoái khác mật ong ruồi thế nào?
| Tiêu chí | Mật ong khoái | Mật ong ruồi |
|---|---|---|
| Loài ong | Ong rừng cỡ lớn | Ong rất nhỏ |
| Tổ | Lớn, nhiều mật | Nhỏ, ít mật |
| Sản lượng | Nhiều hơn | Ít, phải gom nhiều tổ |
| Giá | Dễ tiếp cận hơn | Cao hơn |
| Phù hợp | Dùng hằng ngày cho cả nhà | Dùng dần, làm quà biếu |
Bạn có thể đọc thêm về loại còn lại trong bài Mật ong ruồi là gì?.
Chọn mua mật ong khoái thế nào?
- Hỏi rõ vùng rừng và mùa khai thác của lô mật bạn sắp mua.
- Chọn chai thủy tinh, đậy kín, vì mật dễ hút ẩm từ không khí.
- Không chọn theo màu, vì màu thay đổi theo mùa hoa.
- Không tin các mẹo thả nước hay đốt diêm. Bài phân biệt mật ong rừng thật giả giải thích vì sao.
- Ưu tiên nơi cho kiểm hàng và nếm thử trước khi trả tiền.
Mật ong khoái phù hợp để dùng hằng ngày với nước ấm, chanh, gừng hoặc sữa chua. Để dùng đúng và an toàn, hãy xem bài cách dùng mật ong rừng. Trẻ dưới 12 tháng tuổi không được dùng mật ong.
Mua mật ong khoái ở đâu?
Mật ong rừng ong khoái của Mật Ong Rừng Nguyên Chất có chai 500ml, 1 lít và combo 2 lít, chỉ lọc thô, đóng chai thủy tinh. Bạn được mở hộp, nếm thử rồi mới trả tiền.